Συμπτώματα γενικευμένης αγχώδους διαταραχής: πώς μοιάζει πραγματικά η συνεχής ανησυχία

Όταν η ανησυχία δεν παίρνει ούτε μία μέρα ρεπό

Αν έψαξες τα συμπτώματα της γενικευμένης αγχώδους διαταραχής, μάλλον δεν πρόκειται για ακαδημαϊκή περιέργεια. Προσπαθείς να ονομάσεις κάτι. Την ανησυχία που ξεκινά πριν ανοίξουν καλά καλά τα μάτια σου. Τον τρόπο που ένα αναπάντητο μήνυμα γίνεται ολόκληρο απόγευμα. Τους σφιγμένους ώμους που τους προσέχεις μόνο όταν σε ακουμπήσει κάποιος και τιναχτείς.

Το γενικευμένο άγχος δεν είναι ο φόβος που έρχεται με λόγο και φεύγει όταν ο λόγος τακτοποιηθεί. Είναι εκείνο το είδος που αλλάζει θέμα. Τα λεφτά τη Δευτέρα, η υγεία σου την Τρίτη, και μέχρι την Πέμπτη το αν ακούστηκες περίεργα σε εκείνη τη σύσκεψη. Το θέμα γυρίζει. Το αίσθημα μένει.

Αυτή η σελίδα περνά από το πώς φαίνεται αυτό το μοτίβο, στο σώμα και στην καθημερινή ζωή, και από το πού βρίσκεται συνήθως η γραμμή ανάμεσα σε μια δύσκολη περίοδο και σε κάτι που αξίζει να το πεις σε κάποιον. Τίποτα εδώ δεν είναι διάγνωση. Είναι καθρέφτης, και οι καθρέφτες χρησιμεύουν.

Τι είναι στην πραγματικότητα το γενικευμένο άγχος

Οι κλινικοί περιγράφουν τη γενικευμένη αγχώδη διαταραχή ως ανησυχία υπερβολική, δύσκολη στον έλεγχο, παρούσα τις περισσότερες μέρες για περίπου έξι μήνες, και δεμένη με αρκετούς τομείς της ζωής αντί για έναν. Οι δύο λέξεις που μετρούν περισσότερο σε αυτή την περιγραφή είναι ανεξέλεγκτη και παντού.

Σχεδόν όλοι ανησυχούν. Η διαφορά είναι στο τιμόνι. Οι περισσότερες ανησυχίες αφήνονται κάτω: αποφασίζεις ότι μέχρι τη Δευτέρα δεν γίνεται τίποτα, και το μυαλό συμφωνεί λογικά. Στο γενικευμένο άγχος αυτό το άφημα δεν πιάνει. Σκέφτεσαι έναν φόβο μέχρι τέλους, νιώθεις λίγα λεπτά ανακούφισης, και το μυαλό σου δίνει σιωπηλά τον επόμενο, σαν η ίδια η ανησυχία να είναι η δουλειά και τα θέματα απλώς εναλλάξιμη πρώτη ύλη.

Από κάτω κρύβεται συχνά μια δεισιδαιμονία. Ένα κομμάτι σου πιστεύει ότι αυτή ακριβώς η επαγρύπνηση κρατά μακριά την καταστροφή και ότι το να τη χαλαρώσεις θα ήταν απροσεξία. Έτσι η εξάντληση μοιάζει δικαιολογημένη. Αξίζει να προσέξεις αυτή την πεποίθηση, γιατί συνήθως αυτή είναι ο λόγος που το μοτίβο επιβιώνει τόσο καιρό.

Σημάδια και συμπτώματα

Το γενικευμένο άγχος ζει στο σώμα όσο και στο μυαλό. Αυτά είναι τα μοτίβα που περιγράφουν οι άνθρωποι πιο συχνά:

• Ανησυχία που αλλάζει γραμμή: λύνεις μια έγνοια και μέσα σε μία ώρα άλλη παίρνει τη θέση της, για κάτι εντελώς άσχετο.
• Ένα αίσθημα ανησυχίας και εγρήγορσης: το να κάθεσαι ήσυχος μοιάζει λάθος, σαν να περιμένεις ένα τηλεφώνημα που δεν έρχεται ποτέ.
• Κούραση που ο ύπνος δεν διορθώνει: η συνεχής χαμηλή επιφυλακή καίει ενέργεια όλη μέρα, οπότε ακόμη και οκτώ ώρες στο κρεβάτι σε αφήνουν άδειο.
• Μυϊκή ένταση: σφιγμένο σαγόνι, ανεβασμένοι ώμοι, πονοκέφαλος τάσεως, πλάτη που πονά χωρίς κανέναν τραυματισμό.
• Δυσκολία συγκέντρωσης: διαβάζεις την ίδια παράγραφο τρεις φορές, ή χάνεις τον ειρμό μιας κουβέντας επειδή μια ανησυχία στο βάθος ακούγεται πιο δυνατά.
• Ευερεθιστότητα: κοντό φιτίλι με τους πιο κοντινούς σου, και αμέσως μετά ενοχή.
• Ύπνος που δεν ξεκινά: το σώμα είναι κουρασμένο, και το μυαλό διαλέγει ακριβώς εκείνη τη στιγμή για να ελέγξει καθετί ανοιχτό.
• Σωματικά συμπτώματα με καθαρές εξετάσεις: στομαχικά, ναυτία, ταχυπαλμία, ζαλάδα, εφίδρωση. Πραγματικές αισθήσεις, που τις παράγει ένα νευρικό σύστημα σε παρατεταμένη υπερλειτουργία.
• Αναζήτηση καθησυχασμού: η ίδια ερώτηση με λίγο άλλα λόγια, ή ψάξιμο συμπτωμάτων αργά τη νύχτα. Η ανακούφιση έρχεται και είναι σύντομη.
• Συνήθεια να προεξοφλείς το χειρότερο: παίζεις τη κακή εκδοχή ενός γεγονότος τόσο πλήρως που την έχεις ήδη ζήσει πριν συμβεί.

Πολύ λίγοι τα έχουν όλα. Οι περισσότεροι αναγνωρίζουν μια ομάδα, και συχνά πρώτα τα σωματικά, γιατί αυτά είναι που στέλνουν τον κόσμο στον γιατρό.

Γιατί μετράει περισσότερο απ όσο παραδέχονται

Το γενικευμένο άγχος σχεδόν ποτέ δεν σταματά κάποιον με προφανή τρόπο. Ακριβώς εκεί είναι το πρόβλημα. Συνεχίζεις να δουλεύεις, να εμφανίζεσαι, να απαντάς στα μηνύματα. Απ έξω τίποτα δεν φαίνεται λάθος, άρα κανείς δεν ρωτά, κι εσύ υποθέτεις ότι έτσι νιώθουν όλοι και απλώς εσύ το αντέχεις χειρότερα.

Το κόστος είναι πιο σιωπηλό. Φαίνεται στις ευκαιρίες που δεν πήρες επειδή το ρίσκο έμοιαζε ανυπόφορο, στα μέιλ που ξαναέγραψες τέσσερις φορές, στις προσκλήσεις που αρνήθηκες επειδή το να είσαι ανάμεσα σε κόσμο ζύγιζε πολύ πάνω σε όλα τα άλλα. Φαίνεται στις σχέσεις, όπου η διαρκής ανησυχία μπορεί να διαβαστεί από την άλλη πλευρά ως κριτική ή απόσταση. Πολλοί που κουβαλούν αυτό το μοτίβο αναγνωρίζουν την ίδια ανησυχία στα μοτίβα δεσμού τους, ή προσέχουν πόσο μπλέκεται με τη χαμηλή διάθεση και τα καταθλιπτικά μοτίβα, καθώς η χρόνια ανησυχία και το κενό συχνά ταξιδεύουν μαζί.

Η παρατεταμένη ένταση στέλνει και σωματικό λογαριασμό. Χρέος ύπνου, πεπτικά προβλήματα, πονοκέφαλοι, ένα ανοσοποιητικό που σχεδόν δεν ξεκουράζεται. Αυτό δεν είναι ελάττωμα χαρακτήρα που τιμωρείται. Είναι ένα σώμα που κάνει ακριβώς αυτό για το οποίο φτιάχτηκε, μόνο για πολύ περισσότερο χρόνο απ όσο φτιάχτηκε.

Μια ειλικρινής ματιά στον εαυτό σου

Η χρήσιμη ερώτηση δεν είναι αν ανησυχείς. Είναι πόσο χώρο πιάνει η ανησυχία. Τρία πράγματα αξίζουν λίγη σκέψη:

Συχνότητα. Είναι τις περισσότερες μέρες, ή μια δύσκολη περίοδος με ορατό τέλος; Οι εποχές πίεσης είναι φυσιολογικές και περνούν. Ένα μοτίβο που κρατά σιωπηλά μήνες είναι άλλο πράγμα.

Έλεγχος. Όταν αποφασίζεις να σταματήσεις να γυρίζεις κάτι στο μυαλό σου, τα καταφέρνεις; Ή το μυαλό επιστρέφει μόνο του, ξανά και ξανά, ό,τι κι αν έχεις ήδη συμπεράνει;

Κόστος. Τι σου πήρε; Ύπνο, υπομονή, σχέδια, την άνεση που είχες με τους ανθρώπους. Σε αυτό απάντησε ευθέως, χωρίς να το απαλύνεις.

Ένα δομημένο ερωτηματολόγιο βοηθά να δεις το σχήμα του. Το Δωρεάν Τεστ Άγχους κάνει μια σειρά ευθείες ερωτήσεις και σου επιστρέφει μια καθαρή εικόνα του πού βρίσκονται τα μοτίβα σου, σε απλή γλώσσα. Είναι αφετηρία για σκέψη, όχι διάγνωση, και παίρνει μόνο λίγα λεπτά.