Yaygin anksiyete bozuklugu belirtileri: surekli endise gercekte nasil gorunur

Endise hic izin gunu almadiginda

Yaygin anksiyete bozuklugu belirtilerini arattiysan, bu muhtemelen akademik bir merak degil. Bir seye isim koymaya calisiyorsun. Gozlerin tam acilmadan baslayan endise. Cevapsiz kalan tek bir mesajin bir ogleden sonranin tamamina donusmesi. Biri dokundugunda irkilip fark ettigin gergin omuzlar.

Yaygin anksiyete, bir sebeple gelip sebep cozuldugunde giden korku degildir. Konu degistiren turdur. Pazartesi para, sali sagligin, persembeye kadar o toplantida tuhaf konusup konusmadigin. Konu doner. His kalir.

Bu sayfa, bu oruntunun bedende ve siradan hayatta nasil gorundugunu ve stresli bir donem ile biriyle konusmaya deger bir sey arasindaki cizginin genelde nerede oldugunu anlatiyor. Buradaki hicbir sey tani degil. Bu bir ayna, ve aynalar ise yarar.

Yaygin anksiyete aslinda nedir

Klinisyenler yaygin anksiyete bozuklugunu su sekilde tarif eder: asiri, kontrol edilmesi zor, yaklasik alti ay boyunca gunlerin cogunda mevcut ve tek bir alana degil hayatin birkac alanina baglanan endise. Bu tarifte en cok onemli iki kelime kontrol edilemez ve her yerde.

Neredeyse herkes endiselenir. Fark, direksiyonda. Cogu endise birakilabilir: pazartesiye kadar yapilacak bir sey olmadigina karar verirsin, zihnin de makul sekilde katilir. Yaygin anksiyetede bu birakma tutmaz. Bir korkuyu akil yurutup asarsin, birkac dakika rahatlarsin, ve zihin sessizce bir sonrakini uzatir; sanki endiselenmenin kendisi istir ve konular degistirilebilir malzemedir.

Altta genelde bir batil inanc yatar. Bir yanin, felaketi uzak tutan seyin bu tetikte olus oldugunu, gevsemenin dikkatsizlik olacagini dusunur. Bu yuzden yorgunluk bile hak edilmis gibi hissettirir. Bu inanci fark etmek onemli, cunku oruntunun bu kadar uzun yasamasinin sebebi genelde odur.

Isaretler ve belirtiler

Yaygin anksiyete zihinde oldugu kadar bedende de yasar. Insanlarin en cok anlattigi oruntuler sunlar:

• Ray degistiren endise: bir mesele cozulur, bir saat icinde bambaska bir konu onun yerini alir.
• Huzursuz, tetikte bir his: sakin oturmak yanlis gelir, hic gelmeyecek bir telefonu bekliyor gibisindir.
• Uykunun onarmadigi yorgunluk: surekli dusuk seviyeli teyakkuz gun boyu enerji yakar, sekiz saat yatakta kalmak bile seni yorgun birakir.
• Kas gerginligi: sikilan cene, yukari kalkmis omuzlar, gerilim tipi bas agrisi, arkasinda yaralanma olmayan sirt agrisi.
• Odaklanma zorlugu: ayni paragrafi uc kez okumak, ya da arka plandaki endise daha yuksek sesli oldugu icin sohbetin ipini kaybetmek.
• Sinirlilik: en yakinindakilere karsi kisa fitil, hemen ardindan da sucluluk.
• Baslamayan uyku: beden yorgundur, zihin tam o ani secip cozulmemis her seyi gozden gecirir.
• Tahlilleri temiz cikan bedensel belirtiler: mide sorunlari, bulanti, carpinti, bas donmesi, terleme. Uzun suredir sicak calisan bir sinir sisteminin urettigi gercek duyumlar.
• Guvence arayisi: ayni soruyu biraz farkli kelimelerle sormak, ya da gece gec saatte belirti aramak. Rahatlama gelir, ve kisa surer.
• Aliskanliktan en kotusunu beklemek: bir olayin kotu versiyonunu o kadar eksiksiz oynatmak ki, olay olmadan once onu zaten yasamis olursun.

Cok az kiside bunlarin hepsi vardir. Cogu insan bir kumeyi taniyor, ve genelde once bedensel olanlari, cunku insani doktora goturen onlardir.

Neden kabul edilenden daha onemli

Yaygin anksiyete kimseyi belirgin bir sekilde durdurmaz neredeyse. Sorun tam da bu. Hala calisiyorsun, hala geliyorsun, hala mesajlara donuyorsun. Disaridan bir sey yanlis gorunmuyor, kimse sormuyor, sen de herkesin boyle hissettigini ve sadece senin daha kotu bas ettigini varsayiyorsun.

Bedeli daha sessiz. Risk katlanilmaz gorundugu icin almadigin firsatlarda, dort kez yazdigin e-postalarda, her seyin ustune bir de insan icinde olmak agir geldigi icin reddettigin davetlerde gorunur. Iliskilerde de gorunur; surekli endise karsi taraf icin elestiri ya da mesafe gibi okunabilir. Bu oruntuyu tasiyan pek cok kisi ayni huzursuzlugu kendi baglanma oruntulerinde taniyor, ya da dusuk ruh hali ve depresif oruntulerle ne kadar ic ice oldugunu fark ediyor; kronik endise ile durgunluk cogu zaman birlikte yolculuk eder.

Suregelen gerginligin bedensel bir faturasi da var. Uyku borcu, sindirim sorunlari, bas agrilari, pek dinlenemeyen bir bagisiklik sistemi. Bu cezalandirilan bir karakter kusuru degil. Bu, tam da yapmak uzere insa edildigi seyi, ongorulenden cok daha uzun sure yapan bir beden.

Kendine durustce bakmak

Ise yarayan soru endiselenip endiselenmedigin degil. Endisenin ne kadar yer kapladigi. Uzerinde durmaya deger uc sey var:

Siklik. Gunlerin cogunda mi, yoksa sonu gorunen zor bir donem mi? Stresli mevsimler normaldir ve gecer. Aylardir sessizce suren bir oruntu baska bir sey.

Kontrol. Bir seyi evirip cevirmeyi birakmaya karar verdiginde birakabiliyor musun? Yoksa zihin kendi basina, defalarca, cikardigin sonuca ragmen geri donuyor mu?

Bedel. Senden ne aldi? Uyku, sabir, planlar, insanlarla eskiden sahip oldugun rahatlik. Bu soruyu yumusatmadan, acikca yanitla.

Yapilandirilmis bir tarama, meselenin seklini gormene yardim eder. Ucretsiz Anksiyete Testimiz dogrudan sorular sorar ve oruntulerinin nerede durdugunu sade bir dille geri verir. Bu bir dusunme baslangicidir, tani degil, ve yalnizca birkac dakika surer.